Tijdelijke tentoonstelling ‘1918 – Het Laatste 0orlogsjaar’

© KLM-MRA 14312

De Verenigde Staten roeren zich
De Verenigde Staten stellen zich bij het uitbreken van WO I neutraal op, hoewel een groot deel van de bevolking sympathie heeft voor de geallieerde zaak. Een eerste kentering komt er na het zinken van de Lusitania in mei 1915. De Duitsers zijn namelijk een duikbootoorlog begonnen waarbij geallieerde schepen die goederen aanvoeren geviseerd worden. Het passagiersschip wordt getroffen en 1195 mensen vinden er de dood, waaronder 124 Amerikaanse staatsburgers. Na het uitlekken van het ‘Zimmermann-telegram’ in februari 1917 bereiken de Duits-Amerikaanse relaties een absoluut dieptepunt. In het telegram wordt Amerikaans grondgebied beloofd aan Mexico indien het de kant van Duitsland zou kiezen. De spanningen lopen verder op en de Verenigde Staten verklaren op 6 april 1917 de oorlog aan Duitsland. Hierdoor willen de Duitsers met hun Lenteoffensief in april 1918 de oorlog in hun voordeel beslechten voor de Amerikanen hun troepenmacht in Europa kunnen ontplooien. Maar dit offensief loopt uiteindelijk vast.

Legergroep Vlaanderen
In juli wordt de kaap van één miljoen Amerikaanse soldaten gerond in Frankrijk. De geallieerden zijn aan zet en starten hun bevrijdingsoffensief. In Vlaanderen wordt hiervoor Legergroep Vlaanderen opgericht, een internationale troepenmacht waar ook Belgen deel van uitmaken. Koning Albert I wil een voordelige plaats aan de onderhandelingstafel bemachtigen. Hij laat zijn leger voor het eerst aanvallen nu de Duitsers in het defensief gedrongen zijn. De legergroep bestaat naast Belgen ook uit Fransen, Britten en twee Amerikaanse divisies. Koning Albert I krijgt het nominaal opperbevel, wat van groot symbolisch belang is voor België. De feitelijke beslissingen worden echter genomen door de Franse generaal Degoutte.

Bevrijding heuvelrug
Op 28 september wordt het startschot voor de bevrijding van België gegeven. De aanval verloopt in drie fasen. In de eerste fase wordt de cruciale heuvelrug rond Ieper ingenomen en kan men oprukken tot voor Roeselare en Menen. Op 14 oktober start de tweede fase, waarbij Belgische en Franse troepen kunnen doorbreken tot de Leie en het Schipdonkkanaal. De Amerikaanse 37e en 91e Divisie vervoegen de aanval voor de derde fase op 31 oktober. Ze veroveren Waregem en rukken op richting de Schelde.
In de eerste fase is het belangrijk de hoogtes bij Ieper te domineren om te kunnen doorstoten. Zo kan de heuvelrug gebruikt worden als uitvalsbasis voor verder aanvallen. De 8e Belgische en 9e Schotse Divisie nemen Zonnebeke in, terwijl de Belgische 4e Karabiniers en 2e Grenadiers Passendale bevrijden. In enkele dagen is de hele heuvelrug ingenomen. De snelle opmars heeft te maken met de erbarmelijke toestand van het Duitse leger. Stellingen zijn zwak bezet en de soldaten bieden relatief weinig weerstand. De slechte terreinomstandigheden, die in 1917 tijdens de Slag bij Passendale een groot struikelblok waren, zorgen schijnbaar voor weinig hinder. Dit ligt niet alleen aan het doorzettingsvermogen van de geallieerden, maar ook aan weloverwogen acties, zorgvuldige voorbereidingen en het gericht inzetten van de artillerie. De landschapseigenschappen worden optimaal gebruikt.
Voorbij de heuvelrug gaat het moeizamer omdat het landschap grotendeels gespaard bleef van de allesverwoestende kracht van de artillerie en de Duitsers zich telkens op een nieuwe verdedigingslijn kunnen terugtrekken. De geallieerden moeten adempauzes inlassen om artillerie naar voren te brengen, troepen af te lossen en de nodige aanvoerroutes aan te leggen. Tijdens de derde fase gooien de Duitsers op 11 november 1918 de handdoek in de ring en wordt de wapenstilstand getekend.

Zij die niet terugkeerden
In de directe nabijheid van het oorlogsmonument van elke deelgemeente van Zonnebeke vind je een informatiekubus terug. ‘Zij die niet terugkeerden’ legt de aandacht op het eigen oorlogsverleden en de vele jongens die niet terugkeerden naar hun dorp.

© KLM- MRA 14355

Praktisch:

Villa Zonnedaele
Berten Pilstraat 5C
8980 Zonnebeke
+32 (0)51 77 04 41
info@passchendaele.be
www.passchendaele.be

Tentoonstelling: 21 april – 15 november 2018
Elke dag open van 10u30-17u30

Gratis toegang